WAT MOET IK REGELEN ALS IK 18 BEN?

Als je 18 wordt, moet je alles zelf regelen en betalen. Het is goed om te weten wat je moet regelen en hoe je dat moet doen. In deze checklist zijn de belangrijkste onderdelen beschreven die van groot belang zijn wanneer je 18 wordt en/of zelfstandig gaat wonen.

Het is erg belangrijk dat je al je papieren goed bewaart en ordent in een klapper, zodat je altijd alles snel bij de hand hebt. Begrijp je iets niet of heb je ergens hulp bij nodig? Vraag dan of je ouders, vrienden of iemand anders in je omgeving je kan helpen. Internet kun je ook raadplegen.

HUISARTS EN TANDARTS

Als je gaat verhuizen, is het belangrijk dat jij je verhuisgegevens doorgeeft bij je huisarts en tandarts. Is het handiger om over te stappen naar een andere huisarts/tandarts? Doe dit dan zo snel mogelijk. Kies een huisarts die jou aanspreekt en maak een afspraak om je over te laten schrijven.
Vraag aan je oude huisarts om jouw patiëntendossier door te sturen naar je nieuwe huisarts zodat deze op de hoogte is van jouw gezondheidssituatie.

FINANCIËN

Houdt een kasboekje bij waarin je precies opschrijft wat je iedere maand binnen krijgt en hoeveel je uitgeeft en aan wat. Op deze manier heb je een duidelijk overzicht van je financiën en weet je precies hoeveel je nog overhoudt om eventueel te kunnen sparen.

xonar-18-en-nu-opm-02.jpg

Het is handig om naast je betaalrekening, waarop je salaris en toeslagen binnenkomen, een spaarrekening te hebben waar je maandelijks (als dat kan) een bedrag op spaart. Dit bedrag heb je achter de hand wanneer je bijvoorbeeld een onverwachte uitgave hebt zoals een kapotte wasmachine of een nieuwe fiets.

Hoeveel je per maand spaart hangt af van je vaste lasten zoals huur, zorgtoeslag, boodschappen, telefoonrekening, ov kaart, etc.

KIJK EENS OP WWW.KASBOEK.NL HOE JE EEN KASBOEKJE KUNT BIJHOUDEN.

DIGI D

Een Digi D code dien je aan te vragen wanneer je gebruik wilt maken van websites van de overheid. Middels de Digi D code, die je zelf samenstelt met een zelfgekozen gebruikersnaam en wachtwoord, kun je je via internet legitimeren wanneer je op een website van de overheid bent.

Je kunt je Digi D aanvragen op de website: www.digid.nl Houd je mobiele telefoon en je Burgerservicenummer bij de hand. Je Burgerservicenummer vind je op je identiteitskaart, paspoort of rijbewijs.

VERHUIZEN

Ga je op jezelf wonen vanuit thuis of vanuit een opvang, dan is het belangrijk dat je je tijdig inschrijft bij woonstichtingen of studentenkamers.

Bedenk van tevoren goed hoeveel je per maand kunt besteden aan huur, aan welke voorwaarden de kamer of het appartementje moet voldoen (denk aan gedeelde voorzieningen zoals badkamer en keuken) en waar je graag wilt wonen. Houd hier ook rekening met de afstand naar je werk en het vervoer dat je tot je beschikking hebt.

Als je gaat verhuizen naar een kamer of appartementje, dan moet je bij de gemeente waar je gaat wonen, je gegevens doorgeven. Het is belangrijk dat je dit vijf dagen nadat je verhuisd bent doet. Als je dat niet doet, kan dit gevolgen hebben voor je studiefinanciering of uitkering.

xonar-ondersteuning-zelfstandig-wonen-opm-01.jpg

Je kunt je verhuizing doorgeven via de website van de gemeente, maar ook bij het loket. Bij het doorgeven van je verhuizing moet je de volgende documenten meenemen:

  • een geldig legitimatiebewijs (paspoort, rijbewijs, Nederlandse identiteitskaart of Vreemdelingendocument)
  • een bewijs van bewoning (huurcontract, koopakte of toestemmingsverklaring van de hoofdbewoner)

Geef ook bij je bank, zorgverzekering en je eventuele abonnementen (telefoon/tijdschriften ed.) door dat je verhuisd bent.

WONEN

Ga je op jezelf wonen? Dan is het belangrijk om te weten wat je iedere maand allemaal voor kosten hebt.

Hieronder een overzicht:

  • Huur
  • Gas / water / licht
  • Internet
  • Telefoon
  • Boodschappen
  • Openbaar vervoer
  • Kleding
  • Uitgaan
  • Schoolgeld
  • Verzekeringen
  • Gemeentebelasting
  • Sportvereniging
  • Auto
  • Scooter

Zet al je kosten goed op een rij en houdt deze bij in het kasboekje. Op deze manier weet je precies waar jij je geld aan uitgeeft en wat je nog overhoudt om eventueel te sparen.

Een aantal woonstichtingen in Zuid-Limburg zijn:

REGIO MAASTRICHT

Servatius
www.servatius.nl

Woonpunt
www.woonpunt.nl

Maasvallei
www.maasvallei.nl

Woningbouwvereniging Maastricht
www.wmm.nl

REGIO PARKSTAD

Weller
www.wellernet.nl

Heemwonen
www.heemwonen.nl

REGIO SITTARD/GELEEN

Zowonen
www.zowonen.nl

Woonpunt
www.woonpunt.nl

Andere handige websites voor woon- of kamerverhuur:

UITZET

Als je op jezelf gaat wonen heb je veel spullen nodig. Ga ruim op tijd voordat de verhuisdag in zicht komt al beginnen met het aanschaffen van spulletjes. Kijk in je netwerk of op internet wat je tweedehands kunt overkopen. Dat scheelt je vaak een hoop geld.

xonar-18-en-nu-opm-03.jpg

Let ook goed op aanbiedingen in de winkels! Download hier ons handige lijstje van spullen die je, over het algemeen, nodig hebt. Het kan zijn dat jij sommige spullen niet nodig vind of dat er spullen zijn die niet op deze lijst staan. De keuze is aan jou!

HUURTOESLAG

Als je op jezelf gaat wonen, kun je in aanmerking komen voor huurtoeslag. Huurtoeslag houdt in dat je van de overheid maandelijks een bepaald bedrag krijgt waar je voor een gedeelte je huur mee kan betalen. Huurtoeslag is inkomensafhankelijk. Hoe meer je verdient, hoe minder huurtoeslag je krijgt. Het kan zijn dat de voorwaarden voor het aanvragen van huurtoeslag per jaar verschillend zijn. Dit kun je nalezen op de website van de belastingdienst.

Om voor huurtoeslag in aanmerking te komen, moet je aan een aantal voorwaarden voldoen:

  • Je bent 18 jaar of ouder.
  • Je huurt een woonruimte die geheel voor jezelf is. Dit houdt in dat je beschikt over een eigen voordeur met woon/slaapkamer en met een eigen keuken en toilet met waterspoeling.
  • Op het adres waar je woont staan alleen jij en/of je medebewoner ingeschreven.
  • Het (gezamenlijke) inkomen en huurprijs zijn niet te hoog. 
  • Je hebt geen voordeel uit sparen en beleggen.

Op www.belastingdienst.nl kun je berekenen of jij recht hebt op huurtoeslag en hoeveel. Tevens kun je via deze website de toeslag aanvragen.

INBOEDELVERZEKERING

Als je op jezelf gaat wonen, is het belangrijk om je spullen te verzekeren via een inboedelverzekering. Deze verzekering dekt alle schade aan je meubels in huis, kleine huisdieren, fiets en scooter wanneer er bijvoorbeeld brand is geweest. Deze verzekering kun je afsluiten bij je eigen bank.

Wil je een inboedelverzekering afsluiten? Neem dan contact op met je bank om te bekijken hoeveel deze verzekering voor jou kost.

ZORGVERZEKERING

Zodra je 18 jaar wordt, dien je zelf een zorgverzekering af te sluiten. Wanneer je dit niet doet, kan je een boete krijgen. Voor jongeren zijn er speciale pakketten samengesteld door zorgverzekeraars waarin de belangrijkste zaken voor jongeren zijn opgenomen. Deze pakketten zijn vaak goedkoper.

Iedere zorgverzekering bevat een basisverzekering. Deze verzekering is verplicht en kost ongeveer € 100,- per maand. De inhoud van het basispakket wordt bepaald door de overheid en bevat de volgende zorg: bezoek aan huisarts, geneeskundige zorg, het verblijf in een ziekenhuis, medicijnen en geneesmiddelen, kraamzorg, dieetadvisering (consult van 3 uur) en een programma om te stoppen met roken.

Per zorgverzekeraar kunnen de kosten van het basispakket verschillen. Het is belangrijk dat je de verschillende verzekeraars goed vergelijkt.

Het basispakket dekt niet alle zorg die jij misschien nodig hebt. Je kunt dan nog een aanvullende verzekering afsluiten naast je basisverzekering waarin je bijvoorbeeld de tandarts of fysiotherapie opneemt. Als je daar voor kiest is het belangrijk om goed op te letten hoeveel procent er van de kosten gedekt worden door de verzekering. Dit kan zijn 50%, 80% of 100%. Kies je voor een hogere dekking dan wordt je aanvullende verzekering ook duurder.

Ook kun je voor een lagere dekking kiezen en zelf meer betalen zodra je gebruik maakt van bijvoorbeeld fysiotherapie. Het voordeel daarvan is dat je per maand een lagere premie moet betalen.

xonar-18-en-nu-opm-01.jpg

Bij het afsluiten van een zorgverzekering hoort ook een eigen risico. Dit bedrag is (in 2015) €375,- en dit betaal je voor het gebruik van geneeskundige zorg of het gebruik van medicijnen. Het is belangrijk dat je vanaf het begin van het jaar dit bedrag apart houdt zodat jij je zorg kunt betalen. Wanneer bepaalde zorg, bijvoorbeeld de tandarts, maar voor 50% of 75% vergoed wordt door de verzekering dan zijn de overige kosten voor jouw rekening. Deze kosten vallen buiten het eigen risico.

Voor het afsluiten van een zorgverzekering is het belangrijk om alle zorgverzekeraars te vergelijken zodat je weet dat je goed bent verzekerd en dat je niet teveel betaalt. Je kunt de zorgverzekeraars vergelijken op internet.

Als je alleen woont en niet meer dan €28.482.- (2015) per jaar verdient dan krijg je per maand zorgtoeslag. Dit is een bedrag van ongeveer €78.- per maand en is inkomensafhankelijk. Je kunt zorgtoeslag aanvragen vanaf het moment dat je 18 jaar bent en die krijg je de eerstvolgende maand uitbetaald. Deze zorgtoeslag helpt jou voor een gedeelte om je zorgverzekering te kunnen betalen.

Kijk op www.zorgtoeslag.nl hoe jij je zorgtoeslag kunt aanvragen. Op www.belastingdienst.nl kun je lezen of jij aanmerking komt voor zorgtoeslag en hoe je dit kunt aanvragen.

WAJONG

De wet Wajong staat voor ‘Wet werk en arbeidsondersteuning jonggehandicapten’. Je kunt Wajong aanvragen als je een ziekte of handicap hebt. Deze wet helpt mensen vanaf 18 jaar bij het vinden en behouden van betaald werk. Tevens ondersteunt deze wet je bij het volgen van een passende opleiding. Wanneer je niet kunt werken vanwege je ziekte of handicap, dan heb je recht op een Wajong uitkering.

Daarnaast gelden de volgende voorwaarden:

  • Je woont in Nederland
  • Je volgt op dit moment geen opleiding
  • Je bent minimaal 18 jaar

De hoogte van de Wajong uitkering vanaf 2015 is 75% van het minimumloon. Heb je een Wajong uitkering van voor 2015? Dan hangt de hoogte af van je situatie, leeftijd en inkomen. De uitkering is maximaal 75% van je minimumloon.

Kijk op www.rijksoverheid.nl en www.belastingdienst.nl voor meer informatie.

STUDIEFINANCIERING

Vanaf het nieuwe schooljaar, september 2015, gaat de nieuwe wet m.b.t. de studiefinanciering in. De volgende informatie is afkomstig van www.duo.nl. Raadpleeg deze site bij alle vragen die je hebt over je studiefinanciering.

VERANTWOORD LENEN! IEDERE EURO DIE JE LEENT, MOET JE TERUGBETALEN.

MBO

De studiefinanciering voor mbo’ers verandert niet. De basisbeurs blijft in het mbo bestaan. Wel krijgen mbo’ers die jonger zijn dan 18 jaar ook recht op een studentenreisproduct. Deze verandering gaat in 2017 in.

HBO EN UNIVERSITEIT

Per 1 september 2015 geldt voor studenten aan hbo en universiteit een nieuw stelsel van studiefinanciering. Vanaf dat moment verdwijnt de basisbeurs. In plaats hiervan kunnen studenten per maand maximaal € 854,13 lenen. Daarnaast kunnen zij nog € 162,58 per maand lenen voor het collegegeld. (Studenten die instellingscollegegeld betalen, kunnen tot maximaal € 812,90 lenen voor het collegegeld.)

xonar-18-en-nu-opm-05.jpg

Je bepaalt zelf hoeveel je leent voor je levensonderhoud en collegegeld. Het bedrag van € 854,13 is inclusief een eventuele aanvullende beurs. Kinderen waarvan de ouders minder inkomen hebben krijgen een aanvullende beurs van maximaal € 378,-. De aanvullende beurs wordt een gift als je binnen 10 jaar je diploma haalt.

Aanvragen

Als je jonger bent dan 30 jaar en een voltijdopleiding aan hbo of universiteit volgt, kun je studiefinanciering aanvragen. Vraag 3 maanden van tevoren aan, maar in ieder geval vóór de maand waarin het moet ingaan.

De belangrijkste veranderingen vanaf september 2015:

Basisbeurs wordt lening

De basisbeurs wordt afgeschaft. Je kunt het bedrag voortaan lenen bij DUO. Daarmee vervalt ook het verschil tussen uitwonend en thuiswonend: alle studenten krijgen hetzelfde budget.

De aanvullende beurs wordt hoger

De aanvullende beurs gaat omhoog. Studenten met minder draagkrachtige ouders hebben nu recht op een aanvullende beurs. Die aanvullende beurs blijft gewoon bestaan. Vanaf 1 september 2015 wordt de maandelijkse aanvullende beurs ruim € 100,- hoger.

Bijverdiengrens wordt afgeschaft

Studenten die onder het nieuwe stelsel van studiefinanciering vallen, mogen vanaf 1 september 2015 onbeperkt bijverdienen. Dit betekent dat de bijverdiengrens in het kalenderjaar 2015 pas ná 1 september mag worden overschreden.

Kwijtschelding wegens medische omstandigheden

Studenten die onder het nieuwe stelsel van studiefinanciering vallen en door medische omstandigheden studievertraging oplopen, behouden het recht op een jaar extra studiefinanciering. Nieuw is dat ze een kwijtschelding krijgen van maximaal € 1.200,-, als het diploma binnen 10 jaar wordt gehaald na de start van de studie (bachelor of master). De aanvraag gaat via de studentendecaan.

‘Vouchers’ voor bijscholing

Studenten die voor het eerst gaan studeren aan hbo of universiteit tussen studiejaar 2015-2016 tot en met 2018-2019 krijgen een voucher voor nascholing of bijscholing bij het behalen van hun diploma. Deze ‘tegoedbon’ bedraagt ongeveer € 2.000,-. Het tegoed kan 5 tot 10 jaar na het halen van het diploma gebruikt worden. Vanaf 1 januari 2016 dien je binnen 35 jaar na het behalen van je studie het geleende bedrag terug te betalen.

Op www.duo.nl staan alle veranderingen m.b.t. de studiefinanciering vanaf 2015 duidelijk uitgelegd. Lees de informatie op deze website goed wanneer je met een opleiding gaat starten.

BIJBAANTJE

Als je op jezelf gaat wonen, is het belangrijk dat je financieel rondkomt. Zit je nog op school? Dan is het belangrijk dat je een bijbaantje hebt. Je kunt een bijbaantje vinden door naar winkels, bedrijven of horeca te gaan en te vragen naar sollicitatieformulieren of kijk op internet.

Ben je klaar met school? Dan kun je via uitzendbureaus en via het UWV (werkbedrijf), advertenties in kranten, vakbladen en op websites zoeken naar een baan. Als je gaat solliciteren, is het belangrijk dat je een goede sollicitatiebrief kunt schrijven waarin jij jezelf verkoopt. Zorg dat je niet overdrijft en dat je brief geen spelfouten bevat.

xonar-18-en-nu-opm-04.jpg

Een sollicitatiebrief is onder verdeeld in een aantal stappen:

DE OPENING:
Naar welke vacature solliciteer ik?

MOTIVATIE:
Waarom wil ik deze baan graag hebben?

JEZELF VERKOPEN:
Waarom ben ik geschikt voor deze baan? Benoem hier de opleidingen die je gevolgd hebt en welke ervaring je al hebt.

AFSLUITING:
Geef aan dat je graag een gesprek wilt om je mondeling te kunnen toelichten.

Naast een sollicitatiebrief is het ook belangrijk je een Curriculum Vitae (CV) schrijft. Je CV is een soort visitekaartje waarin je beschrijft wie je bent, wat je vaardigheden zijn, welke opleidingen je gevolgd hebt en of je er diploma’s voor gehaald hebt. Tevens beschrijf je welke ervaringen je in de praktijk hebt. Het is zeer belangrijk dat zowel je sollicitatiebrief als CV er netjes uitziet en geen spelfouten bevat.

Als je ergens wordt aangenomen, dan teken je een contract. Aan dit contract is in veel gevallen een CAO verbonden. Een CAO (Collectieve arbeidsovereenkomst) is een verzameling afspraken tussen werkgevers en werknemers. In de CAO staan alle rechten en plichten op het gebied van jouw werk. In de CAO staat bijvoorbeeld beschreven wanneer je je ziek mag melden, en welk recht jij hebt op vrije dagen. De CAO kun je altijd opvragen bij je werkgever (je baas). Het is belangrijk om deze goed door te lezen.

Als je een (bij)baan hebt, krijg je maandelijks een loonstrookje. Op dit loonstrookje staan gegevens van jou en je werkgever vermeld. Op je loonstrookje staat beschreven hoeveel uren je gewerkt hebt in de maand, je bruto uurloon, de vakantie-uren en het opgebouwde vakantiegeld.

Het is belangrijk om je gewerkte uren goed bij te houden en op het loonstrookje te checken of het klopt. Wanneer het niet klopt, kun je dit met je werkgever bespreken.

Tot slot staat op je loonstrookje vermeld wat je netto loon is. Dit is het salaris dat overblijft nadat alle belastingen van het bruto loon zijn afgetrokken. Dit uiteindelijke bedrag krijg je maandelijks uitgekeerd. Één keer per jaar krijg je een jaaropgave. Op deze opgave staat vermeld hoeveel je dat jaar verdiend hebt. Je hebt dit formulier nodig om aangifte te doen bij de belasting dus bewaar het formulier goed!

BIJSTANDSUITKERING

Woon je op jezelf en heb je geen werk dan kun je aanmerking komen voor een bijstandsuitkering. De volgende voorwaarden worden gesteld voor een bijstandsuitkering:

  • Je woont rechtmatig in Nederland.
  • Je bent 18 jaar of ouder.
  • Je hebt niet genoeg inkomen of eigen vermogen (spaargeld) om in je levensonderhoud te voorzien.
  • Je kunt geen beroep doen op een andere uitkering.
  • Je zit niet in de gevangenis of een huis van bewaring.
  • Je doet mee aan activiteiten die jouw gemeente jou aanbiedt om werk te vinden.

Meer informatie over de bijstandsuitkering? Kijk dan op www.rijksoverheid.nl.

Wil je laten berekenen of je recht hebt op deze uitkering? Dan kun je contact opnemen met de gemeente waar je staat ingeschreven.

BELASTINGTOESLAGEN

Heb je een bijbaantje? Dan betaal je inkomstenbelasting. Deze belasting kun je terugkrijgen van de belastingdienst. Het is dan wel belangrijk je de jaaropgave van je werk bij de hand hebt.

Via de website www.hoeveelkrijgjij.nl kun je heel snel berekenen hoeveel geld jij nog terugkrijgt. Dit kan oplopen tot enkele honderden euro’s. Op deze website kun je je belastingtoeslagen terugvragen door belastingadviseurs.

Via de website van de belastingdienst www.belastingdienst.nl kun je ook berekenen hoeveel belasting je terugkrijgt en terugvragen. Je hebt je Digi D code nodig om je belastingaangifte te doen.

RIJBEWIJS

In Nederland mag je vanaf je 16,5 jaar rijlessen nemen. Vanaf je 17e mag je rijexamen doen. Haal je dan je rijbewijs? Dan ben je verplicht om tot je 18e samen met een begeleider te rijden. Hier dien je speciale begeleiders pas voor aan te vragen.

Veel jongeren beginnen met rijlessen nadat ze 18 jaar zijn geworden. Opgaan voor je rijbewijs kost veel geld en je moet genoeg tijd hebben om te leren voor je theorie-examen en voor het plannen van je rijlessen.

xonar-18-en-nu-opm-06.jpg

Er zijn veel rijscholen waar je kunt leren voor je rijbewijs. Kijk eens op internet welke rijschool bij jou in de buurt je aanspreekt. Bij het maken van een keuze is het goed om te kijken hoe groot het percentage van slagen is. Slagen er veel mensen? Dan is de kans groot dat het een goede rijschool is. De kosten voor de rijlessen kunnen per rijschool verschillen dus het is goed om deze met elkaar te vergelijken.

Het is per persoon afhankelijk hoeveel rijlessen je nodig hebt. Het is belangrijk dat je meerdere lessen per week plant, zodat je went aan het verkeer en aan het besturen van de auto.

Eén rijles kost ongeveer € 45,00. In veel gevallen komen daar de kosten voor je theorie- en praktijkexamen nog bij. Hierbij moet je denken aan € 28,55 voor het theorie-examen en € 96,00 voor het praktijkexamen (tarieven per 1 januari 2015).

Kijk eens op www.cbr.nl en www.rijbewijs.nl voor meer informatie.

HANDIGE WEBSITES

Enkele handige websites die je kunt raadplegen om informatie op te zoeken of om belangrijke zaken te regelen:


DOWNLOAD HIER DE FOLDER WAT MOET IK REGELEN ALS IK 18 BEN